Virtuele overheid

De huidige, bestuurlijke overheid is als mono-centrisch systeem ontworpen ten tijde van vroeger tijden. Het heeft de vorm van een representatieve, bestuurlijke piramide, met de massa als basis. De organisaties die erbij horen krijgen taken toebedeeld, op basis van gebiedsgrenzen of een andere functionele indeling. De samenleving is, gestuurd door technologie, echter behoorlijk veranderd; onder druk van mogelijkheden en krachten die ondenkbaar waren toen het systeem werd ontworpen.

De basis van de huidige democratie wordt gevormd door verkiezingen waarbij de massa vertegenwoordigers kiest. Deze vertegenwoordigers nemen daarna voor een bepaalde periode besluiten voor en over die massa, op basis van één gedeelde werkelijkheid. Vroeger was dit ook niet op een andere manier te organiseren. Maar inmiddels is die ‘massa’ een verzameling mensen met elk een eigen werkelijkheid, opgedeelde fysieke en virtuele fragmenten, dwars door elkaar heen. Politieke ideologieën die van één gedeelde werkelijkheid uitgaan,  verliezen daarbij aan zeggingskracht. En dat geldt al helemaal voor centraal genomen besluiten.

Virtualisering van democratie 

Met de huidige burger als uitgangspunt kunnen we daarom een digitale c.q. virtuele vorm van bestuur ontwerpen. Daarbij kan gedacht worden aan een platformdemocratie waarbij individuele burgers aan de basis staan van publieke initiatieven, adviezen en besluiten. Overlapping van uitgangspunten worden daarmee belangrijker dan een winnaar of verliezer (zero sum) bij bestuurlijke tegenstellingen. Het gaat dan om een heel nieuw vormgegeven virtuele overheid, los van de traditionele begrenzingen op basis van geografische territoria en functiekolommen. Tijd, afstand en ruimte worden daarbij betrekkelijker, want de noodzaak om een bepaald grondgebied en een lineair tijdsverloop als basis te nemen voor de inrichting van democratisch bestuur wordt dan immers steeds kleiner.

Het is dus van belang dat de overheid een andere rol kiest die steeds meer in vloeibare netwerken past, in plaats van in een vast omlijnde, hiërarchische structuur. Doordat mensen steeds meer leven in digitale en virtuele fragmenten van realiteit, identificeren ze zich steeds minder met een bepaalde fysieke context. Dat betekent dat de ‘relatieve waarde’ van de eigen buurt, gemeente, regio, provincie, staat en werelddeel vanuit het perspectief van individu en groepen afneemt, zowel qua identificatie als aanvaarding van gezag dat hierop gebaseerd is.

Dankzij technologie ontstaan relatief kleine (decentrale) eenheden in wisselende, vaak tijdelijke, horizontale patronen; de noodzaak tot centralisatie doet er daarom steeds minder toe. Vanuit deze ontwikkeling is het denkelijk aan te bevelen om te gaan werken aan de publieke sector als een platform (government as a platform).

Contact

De overgang van traditionele vormgeving naar een nieuw bestuurlijk overheidssysteem is ingewikkeld en ingrijpend. Dit kan hanteerbaar worden gemaakt door te ontwikkelen op basis van ‘parallelle’ werelden. Zo zijn virtuele contexten bij uitstek geschikt om te experimenteren met bijvoorbeeld nieuwe vormen van democratie om deze – indien deze geslaagd zijn – te verklaren tot ‘echte democratie’. Een dergelijke ontwikkeling is in meerdere opzichten schaalbaar en leent zich ook voor experimenten van individuele gemeenten. Met ons gebeurt het echt. Neem contact op via het volgende nummer: 085-8086881 of door het contactformulier in te vullen voor een oriënterend gesprek.

Cookie-instellingen aanpassen

Beste gebruikers, deze site bewaart cookies op uw computer. Het doel is om uw ervaring op onze website te verbeteren en u tegelijkertijd meer gepersonaliseerde diensten aan te bieden.

Als u meer informatie wilt over de cookies die wij gebruiken, raadpleeg dan ons Privacybeleid. Door cookies te accepteren, stemt u in met het gebruik ervan. U kunt de instellingen van de cookies ook aanpassen.

Als u weigert, worden uw gegevens niet bijgehouden wanneer u deze site bezoekt. Er wordt slechts één cookie gebruikt in uw browser om uw voorkeur dat u niet gevolgd wilt worden te onthouden.

  • Instellingen aanpassen
  • Alle cookies accepteren en verdergaan naar de site